اگر خودروی شما در چند سال اخیر ساخته شده باشد، به احتمال زیاد موقعیت مکانی شما را ردیابی میکند. خودروهای مدرن امروزی بیشتر شبیه کامپیوترهای متحرک هستند که از طریق سیستمهای ناوبری GPS، خدمات متصل، ماژولهای تلماتیک و اپلیکیشنهای تولیدکننده، دادههای متعددی را جمعآوری میکنند.
در ابتدا این دادهها برای درک نحوه استفاده از خودرو، دلایل تصادفات و بهبود عملکرد به کار میرفتند، اما اکنون به منبع درآمدی برای شرکتهای خودروسازی تبدیل شدهاند. این اطلاعات ممکن است بدون رضایت صریح راننده با شرکتهای بیمه، بازاریابی و دلالان داده به اشتراک گذاشته شوند.
میزان و نوع دادههای جمعآوری شده بستگی به برند، مدل و سال ساخت خودرو دارد و برای غیرفعال کردن این ردیابیها باید در منوهای تنظیمات خودرو جستجو کنید. همچنین عدم اتصال گوشی هوشمند به خودرو میتواند از دسترسی خودرو به مخاطبین، تاریخچه تماسها، موسیقی و موقعیت مکانی شما جلوگیری کند، هرچند در این صورت برخی امکانات مانند اندروید اتو و کارپلی در دسترس نخواهند بود.

چگونه خودروها موقعیت مکانی را جمعآوری و به اشتراک میگذارند؟
سیستمهای ناوبری GPS، خدمات متصل، ماژولهای تلماتیک و اپلیکیشنهای رسمی خودرو به طور مداوم اطلاعاتی مانند مسیرها، مقصدها و رفتارهای رانندگی را ثبت میکنند. بنیاد موزیلا خودروها را به عنوان بدترین دسته محصولات از نظر حفظ حریم خصوصی معرفی کرده است، زیرا شرکتهای بزرگ خودروسازی به شدت دادههای مربوط به مکان و نحوه رانندگی را جمعآوری میکنند.
این اطلاعات میتواند شامل مواردی مانند ترمز ناگهانی یا نزدیک شدن به تصادف باشد که ممکن است بر میزان حق بیمه شما تأثیر بگذارد. به عنوان نمونه، در ژانویه ۲۰۲۶ کمیسیون تجارت فدرال آمریکا شرکت جنرال موتورز را به دلیل نقض تعهدات حریم خصوصی و اشتراک دادههای موقعیت مکانی رانندگان با آژانسهای گزارش مصرفکننده، ممنوع کرد.

برای اطلاع از میزان دادههایی که خودروی شما جمعآوری میکند، میتوانید از سرویسهایی مانند Privacy4Cars استفاده کنید که با وارد کردن شماره شناسایی خودرو (VIN) گزارشی رایگان درباره دادههای جمعآوری شده، به اشتراک گذاشته شده و فروخته شده ارائه میدهد. همچنین مطالعه سیاستهای حفظ حریم خصوصی شرکت سازنده و دفترچه راهنمای خودرو میتواند مفید باشد.

چگونه بفهمیم خودروی ما ردیابی میشود و چطور آن را غیرفعال کنیم؟
در تنظیمات خودرو و اپلیکیشنهای رسمی آن معمولاً بخشی برای مدیریت حریم خصوصی یا اشتراک دادهها وجود دارد که میتوانید اطلاعات جمعآوری شده را بررسی کنید. این تنظیمات ممکن است در اپلیکیشن و سیستم اطلاعاتی خودرو متفاوت باشند، بنابراین هر دو را بررسی کنید.
به دنبال گزینههایی با عناوینی مانند اشتراک داده، خدمات متصل، تحلیلها، تشخیص عیب، خدمات موقعیت مکانی، شخصیسازی، دستیار صوتی، اشتراک با بیمه، نظارت بر راننده و موارد مشابه باشید. گزینههای لغو اشتراک بسته به شرکت سازنده متفاوت است؛ برخی امکان غیرفعال کردن کامل و برخی امکان کنترل دقیقتر را فراهم میکنند.
توجه داشته باشید که غیرفعال کردن ردیابی ممکن است باعث از دست رفتن برخی امکانات مانند کمکهای جادهای، روشن کردن از راه دور خودرو، ادغام با گوشی هوشمند و سایر خدمات مبتنی بر موقعیت مکانی شود. بنابراین قبل از اقدام به این کار، باید تصمیم بگیرید که کدام ویژگیها برای شما اهمیت بیشتری دارند.
نکته مهم دیگر این است که هنگام فروش یا تعویض خودرو، حتماً دادههای خود را پاک کنید، زیرا این کار به صورت خودکار انجام نمیشود. باید سیستم اطلاعاتی خودرو را به تنظیمات کارخانه بازنشانی کنید، حساب کاربری خود را از اپلیکیشن سازنده حذف کنید و شرکت سازنده را از تغییر مالکیت مطلع سازید. در غیر این صورت، عادات رانندگی مالک جدید ممکن است بر پروفایل بیمهای شما تأثیر بگذارد و بالعکس.
