جاروبرقیهای رباتیک با امکاناتی مانند میکروفون و دوربین، به بهبود کارایی در نظافت کمک میکنند، اما این ویژگیها نگرانیهای جدی درباره حفظ حریم خصوصی کاربران ایجاد کردهاند. بسته به مدل دستگاه، این جاروها ممکن است نقشههای کف خانه را بسازند، تاریخچه نظافت را ثبت کنند، حتی شما را در حال انجام کارهای خصوصی مانند استفاده از سرویس بهداشتی زیر نظر بگیرند یا مکالمات خصوصیتان را ضبط کنند.
برخی مدلهای پیشرفته با استفاده از میکروفون و دوربین، مانند پهپادهای کوچک چرخدار عمل میکنند و اطلاعات زیادی از محیط داخل خانه جمعآوری میکنند. این دادهها بسته به مدل دستگاه و شرکت سازنده متفاوت است و نحوه ذخیره و اشتراکگذاری آنها نیز متغیر است. اتصال به فضای ابری (کلود) نیز مشکل دیگری است؛ جاروبرقیهایی که امکان بررسی وضعیت از راه دور را فراهم میکنند، معمولاً از طریق سرورهای شرکت سازنده با کاربر ارتباط برقرار میکنند. این موضوع میتواند به جمعآوری اطلاعاتی مانند مالکیت دستگاههای دیگر، عادات خرید یا حتی محل قرارگیری اشیاء شخصی منجر شود.
اگرچه تولید نقشههای کف خانه یا ویدئوهای زنده قابلیتهای کاربردی هستند، اما ممکن است اطلاعات حساسی را در اختیار افراد ناشناس قرار دهند. لازم به ذکر است که همه جاروبرقیهای متصل به اینترنت بهطور مخفیانه همه چیز را ضبط نمیکنند یا نقشه خانه را نمیفروشند، اما باید تفاوت واضحی بین جمعآوری داده و حفظ حریم خصوصی وجود داشته باشد. متأسفانه شرکتها معمولاً اطلاعات مهم را در بخشهای طولانی و پیچیده قوانین حفظ حریم خصوصی پنهان میکنند، اما کاربران باید بدانند چه اطلاعاتی، چه زمانی و چرا به اشتراک گذاشته میشود.

نمونهای از مشکل امنیتی واقعی
ساممی آزدفال به تازگی مشکلی امنیتی در جاروبرقیهای رباتیک را افشا کرد. او هنگام تلاش برای کنترل از راه دور جاروبرقی DJI Romo خود، به طور تصادفی توانست کنترل حدود ۷۰۰۰ دستگاه مشابه در سراسر جهان را به دست بگیرد. این مشکل به دلیل نقص در سیستم احراز هویت سرور رخ داده بود که اجازه میداد یک کاربر به دستگاههای دیگر دسترسی پیدا کند. شرکت DJI این مشکل را با دو بهروزرسانی در تاریخ ۱۰ فوریه ۲۰۲۶ برطرف کرد. این نقص امنیتی ناشی از ضعف در بررسیهای امنیتی بود و هیچ ارتباطی با هوش مصنوعی نداشت.
اطلاعاتی که جاروبرقیها ارسال میکنند
علاوه بر خطرات نفوذ، جاروبرقیهای جدید ممکن است به طور مداوم اطلاعاتی مانند فعالیت نظافت، وضعیت دستگاه، نقشههای کف و اشیاء شناسایی شده را به شرکت سازنده ارسال کنند. به عنوان مثال، سیاست حفظ حریم خصوصی شرکت iRobot نشان میدهد که مدلهای متصل ممکن است اطلاعاتی فراتر از نقشههای کف ارسال کنند، از جمله نام اتاقها، نوع کف، اشیاء شناسایی شده، حرکات ربات و جزئیات شبکه وایفای. این حجم از دادهها ممکن است بدون اطلاع کامل کاربر به صورت مداوم ارسال شود.
کدام جاروبرقی رباتیک حریم خصوصی بهتری دارد؟
هنوز برنده مشخصی در این زمینه وجود ندارد، اما یک جاروبرقی رباتیک با حفظ حریم خصوصی باید حداقل میزان اطلاعات ارسال شده از خانه را کاهش دهد. پیش از خرید، سیاست حفظ حریم خصوصی را به دقت مطالعه کنید و به ویژگیهای ناوبری و پردازش تصویر در دستگاه توجه کنید. وجود ویژگیهای اجباری اتصال به فضای ابری باید هشداردهنده باشد. مدلهای بدون دوربین میتوانند تا حدی از افشای اطلاعات تصویری جلوگیری کنند، اما این به معنای عدم جمعآوری داده نیست.
برای نمونه، جاروبرقی Matic با رویکرد محلی، نقشهها را از طریق وایفای خانگی به اپلیکیشن ارسال میکند و پردازش روی خود دستگاه انجام میشود. استفاده از اپلیکیشن از راه دور تنها با رضایت صریح کاربر و از طریق اتصال ابری رمزنگاری شده ممکن است و اشتراکگذاری صدا یا تصویر فقط با پشتیبانی مجاز انجام میشود. این موارد میتواند معیارهای مهمی برای انتخاب باشد.
نکات امنیتی برای کاربران فعلی
حتی اگر شرکت سازنده سیاستهای حفظ حریم خصوصی مناسبی داشته باشد، نقصهای امنیتی ممکن است دادههای شما را در معرض خطر قرار دهد. بنابراین توصیه میشود رمز عبور قوی انتخاب کنید، احراز هویت دو مرحلهای را فعال کنید و نرمافزار دستگاه را همیشه بهروزرسانی نگه دارید. اگر ویژگیهایی مانند «مشاهده از راه دور» یا امکانات متصل دیگر شما را نگران میکند، بهتر است آنها را غیر فعال کنید مگر در مواقع ضروری.
در نهایت، هنگام استفاده از جاروبرقی رباتیک، علاوه بر مزایای نظافت هوشمند، باید آگاه باشید که این دستگاهها میتوانند اطلاعات زیادی درباره زندگی خصوصی شما جمعآوری و منتقل کنند و حفظ امنیت و حریم خصوصی شما به دقت و هوشیاری نیاز دارد.
