هارد اکسترنال‌ها ظاهری مقاوم دارند اما درون آن‌ها قطعات متحرک حساسی وجود دارد که داده‌ها را ذخیره و بازیابی می‌کنند. این قطعات بسیار آسیب‌پذیرتر از آن چیزی هستند که به نظر می‌رسد، به‌خصوص پس از سقوط یا ضربه. بنابراین، وصل کردن فوری هارد اکسترنال پس از آسیب دیدن می‌تواند خطرناک باشد و باعث از دست رفتن دائمی اطلاعات شود.

برخلاف حافظه‌های SSD که سرعت بالاتری دارند و آسیب‌پذیری کمتری دارند، هارد دیسک‌های اکسترنال (HDD) به دلیل وجود قطعات مکانیکی حساس، بیشتر در معرض آسیب قرار دارند. هدهای خواندن و نوشتن و صفحه‌های چرخان در این هاردها معمولاً تنها چند نانومتر از هم فاصله دارند و حتی یک ضربه کوچک می‌تواند این فاصله را از بین ببرد.

تصویر خبر

خطرات وصل کردن هارد آسیب‌دیده

هارد دیسک‌ها با سرعت بسیار بالایی (معمولاً 5400 یا 7200 دور در دقیقه) می‌چرخند و این سرعت باعث می‌شود که آسیب‌ها به سرعت گسترش یابند. اگر هدهای خواندن و نوشتن پس از سقوط جابه‌جا شده باشند، وصل کردن هارد باعث می‌شود هدها به صفحه‌ها برخورد کرده و سطح مغناطیسی آن‌ها را خراش دهند. این خراش‌ها منجر به از دست رفتن دائمی داده‌ها می‌شود.

علاوه بر این، ذرات حاصل از خراش می‌توانند در حین چرخش به سایر بخش‌ها برخورد کرده و آسیب بیشتری ایجاد کنند. این خطر زمانی بیشتر است که هارد در هنگام سقوط روشن بوده باشد.

وصل کردن هارد آسیب‌دیده نه تنها تعمیر آن را دشوارتر می‌کند، بلکه بازیابی داده‌ها را نیز پیچیده‌تر می‌سازد. تکنسین‌ها معمولاً با تعویض قطعات آسیب‌دیده و کپی‌برداری تدریجی از داده‌ها، فرایند بازیابی را انجام می‌دهند، اما هر بار روشن شدن هارد آسیب‌دیده می‌تواند باعث خراش‌های بیشتر و از دست رفتن داده‌های غیرقابل بازیابی شود.

چه کارهایی باید پس از آسیب دیدن هارد انجام داد؟

اگر هارد اکسترنال شما سقوط کرده یا ضربه جدی خورده است، بهتر است آن را آسیب‌دیده فرض کنید، به‌خصوص اگر در زمان سقوط روشن بوده باشد. مهم‌ترین نکته این است که هارد را به هیچ عنوان به کامپیوتر وصل نکنید و اگر وصل است، فوراً آن را جدا کنید.

از ضربه زدن، تکان دادن، باز کردن یا قرار دادن هارد در فریزر خودداری کنید، زیرا این کارها می‌تواند شرایط هارد را بدتر کند. تنها راه مطمئن برای بررسی سلامت هارد پس از آسیب، ارزیابی تخصصی توسط کارشناسان بازیابی داده است.

اگر داده‌های داخل هارد برای شما اهمیت دارد و نسخه پشتیبان ندارید، بهتر است هرچه سریع‌تر به مراکز معتبر بازیابی داده مراجعه کنید. اما اگر داده‌ها اهمیت کمتری دارند یا می‌خواهید ریسک کنید، می‌توانید یک بار با دقت هارد را وصل کنید و به صدای آن گوش دهید. اگر صدای غیرعادی مانند کلیک، بوق یا صدای ساییدگی شنیدید یا هارد چندین بار راه‌اندازی مجدد شد، فوراً آن را جدا کنید.

اگر هارد به‌طور عادی شناسایی شد، ابتدا مهم‌ترین فایل‌های خود را کپی کنید و سپس با استفاده از ابزارهایی مانند CrystalDiskInfo سلامت هارد را از طریق داده‌های SMART بررسی کنید. اگر هشدارهایی مانند سکتورهای بازتخصیص شده یا در انتظار مشاهده کردید، هارد را غیرقابل اعتماد بدانید و داده‌ها را به محل امن دیگری منتقل کنید.

توجه داشته باشید که برخی قاب‌های USB قادر به گزارش داده‌های SMART نیستند و گذراندن تست‌ها تضمینی برای سلامت دائمی هارد نیست، اما نشانه خوبی است.

نکات پیشگیرانه برای حفظ سلامت هارد اکسترنال

برای کاهش خطر آسیب دیدن هارد، از جابه‌جایی آن در هنگام روشن بودن خودداری کنید و همیشه قبل از جدا کردن هارد از کامپیوتر، آن را به‌درستی از سیستم خارج کنید. همچنین اگر قصد دارید هارد قدیمی را کنار بگذارید، آن را به‌درستی نگهداری کنید تا در آرشیوها سالم باقی بماند.

مهین صالحی

مهین صالحی

نویسنده بیزنس سون