زباله‌های الکترونیکی که شامل هر دستگاهی با باتری یا کابل برق می‌شوند، به یکی از بحران‌های زیست‌محیطی بزرگ جهان تبدیل شده‌اند. طبق گزارش سازمان ملل، تولید جهانی زباله‌های الکترونیکی در سال ۲۰۲۲ به ۳۲ میلیارد کیلوگرم رسید که ۸۲ درصد افزایش نسبت به سال ۲۰۱۰ داشته است. این زباله‌ها در محل‌های دفن زباله تجزیه نمی‌شوند و مواد سمی آن‌ها به خاک و منابع آب نفوذ کرده و سلامت انسان‌ها و محیط زیست را تهدید می‌کند.
در آمریکا، با وجود نبود چارچوب قانونی فدرال برای بازیافت زباله‌های الکترونیکی، سازمان غیرانتفاعی گودویل با برنامه‌های گسترده بازسازی و بازیافت الکترونیکی، نقش مهمی در کاهش این بحران ایفا کرده است. این سازمان انواع مختلفی از دستگاه‌های الکترونیکی را از جمله کامپیوترهای رومیزی و لپ‌تاپ، موس، کیبورد، کنسول‌های بازی، تلفن‌های همراه، دوربین‌های دیجیتال، شارژرها، کابل‌ها و هارددیسک‌های داخلی و خارجی را دریافت می‌کند.
پس از تحویل دستگاه‌ها به مراکز گودویل، روند بازیافت یا بازسازی بسته به نوع دستگاه، وضعیت عملکرد و محل تحویل متفاوت است. گودویل تأکید می‌کند که اهداکنندگان باید قبل از تحویل، داده‌های شخصی خود را حذف کنند، اما در صورت فراموشی، دستگاهی به نام Destroyinator با برنامه KillDisk اطلاعات را به طور کامل پاک می‌کند تا از حفظ حریم خصوصی اطمینان حاصل شود.
دستگاه‌های سالم یا قطعات باارزش در حراجی‌ها، فروشگاه‌های تخصصی فناوری مانند فروشگاه The Grid در کارولینای شمالی و همچنین در سایت eBay به فروش می‌رسند. این فروشگاه‌ها محصولات بازسازی‌شده‌ای مانند کنسول‌های بازی، چاپگرها و کامپیوترهای بازسازی‌شده را با قیمت‌های مقرون‌به‌صرفه عرضه می‌کنند. سود حاصل از فروش این دستگاه‌ها به برنامه‌های آموزشی و منابع شغلی گودویل در سراسر کشور اختصاص می‌یابد.
یکی از همکاری‌های مهم گودویل، مشارکت با شرکت دل از سال ۲۰۰۴ در برنامه Dell Reconnect است که دستگاه‌های الکترونیکی را بسته به شرایطشان یا بازسازی می‌کند یا به صورت ایمن بازیافت می‌نماید. این برنامه طی ۲۰ سال گذشته توانسته ۶۶۰ میلیون پوند زباله الکترونیکی را از محل‌های دفن دور نگه دارد و بخشی از تعهدات زیست‌محیطی دل برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای تا سال ۲۰۳۰ محسوب می‌شود.
علاوه بر گودویل، فروشگاه‌هایی مانند Best Buy، Staples، Home Depot و آمازون نیز خدمات تحویل و بازیافت دستگاه‌های الکترونیکی را ارائه می‌دهند. بسیاری از شرکت‌های فناوری از جمله دل و اپل امکان ارسال رایگان دستگاه‌های غیرقابل استفاده برای بازیافت را فراهم کرده‌اند.
با توجه به اینکه تنها ۱۷.۴ درصد از زباله‌های الکترونیکی به شکل صحیح بازیافت می‌شوند، اقداماتی مانند اهدای دستگاه‌ها به گودویل یا سایر مراکز بازیافت، گامی مهم در حفظ محیط زیست است. ضمن اینکه با حمایت از برنامه‌های آموزشی گودویل، این روش می‌تواند یکی از بهترین گزینه‌ها برای پاکسازی خانه و کمک به جامعه باشد.
مهین صالحی
نویسنده بیزنس سون
