تتریس، بازی کلاسیک و محبوبی که از زمان خلقش در دهه ۸۰ میلادی تاکنون بیش از ۲۰۰ نسخه رسمی و بیشمار نسخه غیررسمی و کپی شده داشته، رکورددار بیشترین بازانتشار در تاریخ بازیهای ویدیویی است. این بازی که ابتدا در اتحاد جماهیر شوروی ساخته شد، به سرعت در سراسر جهان محبوب شد و تقریباً روی هر پلتفرمی از کامپیوترهای قدیمی تا گوشیهای هوشمند عرضه شده است.

تاریخچه کوتاه بازی تتریس
الکسی پاجیتنوف، برنامهنویس شوروی، در سال ۱۹۸۴-۱۹۸۵ بازی تتریس را برای کامپیوتر الکترونیکا ۶۰ ساخت. این دستگاه فاقد خروجی گرافیکی بود و بازی با استفاده از کاراکترهای متنی ساخته شد. پس از آن، پاجیتنوف و همکارانش بازی را به کامپیوترهای محبوب آن زمان مانند IBM PC منتقل کردند و آن را در منطقه خودشان منتشر کردند. مدیر پاجیتنوف علاقهمند به بازی بود و تلاش کرد تا آن را به خارج از شوروی نیز برساند.
نسخهای که بیشترین تأثیر را داشت، انتشار تتریس روی کنسول دستی گیم بوی در سال ۱۹۸۹ بود. نینتندو پس از یک روند طولانی و حتی درگیریهای حقوقی، موفق به دریافت مجوز این بازی شد و آن را به همراه کنسول در همه بازارها به جز ژاپن عرضه کرد. این نسخه اولین بار موسیقی معروف “تم آ” را داشت که خود پاجیتنوف آن را بهترین نسخه میداند. بیش از ۳۵ میلیون نسخه از این بازی فروخته شده است که بدون احتساب نسخههای موبایل، پرفروشترین نسخه محسوب میشود.
در سال ۱۹۹۶، پاجیتنوف و شریک تجاریاش هنک راجرز شرکت تتریس را تأسیس کردند تا مدیریت برند و مجوزهای بازی را بر عهده بگیرند. از آن زمان تاکنون، تتریس بارها و بارها بازسازی، بازانتشار و به پلتفرمهای مختلف منتقل شده است. حتی در سال ۲۰۲۳ فیلمی بر اساس این بازی در اپل تیوی منتشر شد.

چرا تتریس اینقدر محبوب است؟
تتریس به دلیل گیمپلی ساده ولی اعتیادآور خود شناخته شده است. قوانین بازی به سرعت قابل یادگیریاند: پاک کردن خطوط افقی با قطعاتی که به شکلهای مختلف میافتند. تنها با چند دکمه میتوان قطعات را حرکت داد و چرخاند. این سادگی باعث شده بازی روی هر دستگاهی، حتی ماشینحسابهای گرافیکی، قابل اجرا باشد.
علاوه بر این، بسته شدن بازی به کنسول موفق گیم بوی باعث شد میلیونها نفر از کودکی با آن آشنا شوند و خاطرات نوستالژیک بسازند. شرکت تتریس قوانین داخلی به نام «راهنمای تتریس» دارد که نحوه بازی، ظاهر و کنترل نسخههای رسمی را تعیین میکند. محبوبیت بازی حتی باعث شده عناوین دیگری از نام تتریس برای بازاریابی استفاده کنند، مانند بازی «تتریس اتک» که در ژاپن با نام دیگری عرضه شد اما در بازارهای دیگر نام تتریس را گرفت.
بسیاری تتریس را بازی کاملی میدانند؛ گیمپلی ساده برای یادگیری و چالشبرانگیز برای تسلط، باعث شده این بازی در میان بهترینهای تاریخ جایگاه ویژهای داشته باشد.


برخی نسخههای مهم تتریس
نسخه NES که در ۱۹۸۹ عرضه شد، متفاوت بود چون بازی به طور نامحدود ادامه نمییافت و پس از رسیدن به سرعت بالا، بازی به پایان میرسید. این نسخه به دلیل سختی و نبود امکاناتی مثل نگه داشتن قطعه، برای رقابتهای حرفهای محبوب است.
نسخه Tetris DX برای گیم بوی کالر در ۱۹۹۸، اولین بار حالت مسابقهای “اسپرینت” را معرفی کرد که در آن باید ۴۰ خط را سریعتر پاک کرد.
New Tetris در نینتندو ۶۴ (۱۹۹۹) اولین نسخهای بود که امکان بازی چهار نفره را فراهم کرد و قابلیت نگه داشتن قطعه را اضافه نمود.
Tetris DS (۲۰۰۶) با حالتهای متنوع و تمهای مربوط به فرنچایزهای نینتندو، از محبوبترین نسخههاست و اولین بازی رسمی تتریس با قابلیت بازی آنلاین بود.

نسخههای مدرن و نوآوریها
Puyo Puyo Tetris ترکیبی از دو بازی پازل محبوب است که ابتدا در ژاپن عرضه شد و سپس در سال ۲۰۱۷ به بازارهای دیگر رسید.
Tetris Effect در سال ۲۰۱۸ با گرافیک زیبا و موسیقی جذاب، تجربهای متفاوت از بازی ارائه داد و ابتدا برای واقعیت مجازی منتشر شد. نسخه توسعه یافته آن به نام Tetris Effect: Connected برای تمام سیستمهای مدرن عرضه شد.
Tetris 99 در ۲۰۱۹ سبک بتل رویال را به بازی آورد و بازیکنان را در رقابتی ۹۹ نفره قرار داد.
جدیدترین نسخه، Tetris Forever در ۲۰۲۴، موزهای تعاملی از تاریخ ۴۰ ساله بازی است که شامل مصاحبهها و نسخههای مختلف قابل بازی میشود.
