گوگل با شرکت بلو اوریجین به مالکیت جف بزوس همکاری کرده است تا دیتاسنترهای کوچک ماهوارهای را به فضا ارسال کند. این پروژه بخشی از برنامه تحقیقاتی گوگل به نام «سانکچر» است که هدفش اجرای سیستمهای هوش مصنوعی در فضا است.
هر یک از این ماهوارهها مجهز به ظرفیت تقریبی یک رک دیتاسنتر خواهند بود و با استفاده از موشکهای نیو گلن که قابلیت حمل بار سنگین دارند، به مدار خورشید هماهنگ فرستاده میشوند. این موشکها چندین واحد پردازش تنسور گوگل (TPU) که تراشههای اختصاصی هوش مصنوعی این شرکت هستند، به همراه سرورهای دیتاسنتر حمل خواهند کرد.
اولین پرتاب این پروژه برای اوایل سال ۲۰۲۹ برنامهریزی شده است و هنوز چند سال تا آن زمان باقی مانده تا مشخص شود آیا این پروژه موفق خواهد بود یا خیر.
گوگل این پروژه را یک «هدف بلندمدت و جاهطلبانه» میداند که قصد دارد زیرساختهای هوش مصنوعی را در فضا با استفاده از انرژی خورشیدی فراوان موجود در مدار توسعه دهد. مزایای این کار میتواند بسیار چشمگیر باشد، زیرا دیتاسنترهای زمینی مصرف بسیار بالایی از برق، زمین و سیستمهای خنککننده دارند و انتقال آنها به فضا میتواند این مشکلات را کاهش دهد.
در فضای خلأ، سر و صدای صنعتی و گرمای تولید شده توسط تجهیزات نیز مشکلی ایجاد نمیکند، اما چالشهای فنی زیادی وجود دارد. برای مثال، سیستمهای خنککننده معمولی در فضا کار نمیکنند و باید گرما از طریق لولهها و پنلهای خاص دفع شود. همچنین تابشهای فضایی باعث پدیدهای به نام «بیت فلیپ» میشود که میتواند دادههای باینری را تغییر دهد و برای سیستمهای کامپیوتری مشکلساز است.
علاوه بر این، هزینههای پرتاب تجهیزات به فضا بسیار بالا است. به عنوان نمونه، هر پرتاب موشک فالکون ۹ حدود ۷۴ میلیون دلار هزینه دارد و ظرفیت حمل آن تنها برای تجهیزات یک اتاق سرور کوچک کافی است، چه برسد به دیتاسنترهای بزرگ.
متخصصان هشدار میدهند که توسعه شبکهای گسترده از این ماهوارهها که مانند یک دیتاسنتر عظیم عمل کنند، سالها زمان و سرمایه زیادی نیاز دارد و مشکلات مهندسی متعددی در این مسیر وجود دارد.
از سوی دیگر، نگرانیهایی درباره افزایش تعداد ماهوارهها در مدار پایین زمین وجود دارد که میتواند منجر به پدیدهای به نام «سندروم کسسلر» شود. این پدیده زمانی رخ میدهد که تراکم اشیاء در مدار به حدی برسد که برخوردهای مکرر زنجیرهای از قطعات فضایی را ایجاد کند و خطراتی برای زمین به همراه داشته باشد. در حال حاضر بیش از ۴۷ هزار شیء در مدار پایین زمین وجود دارد و برنامههایی برای افزودن میلیونها ماهواره جدید نیز مطرح شده است.
