کارت گرافیک میان‌رده NVIDIA RTX 3060 که در فوریه 2021 با قیمت 329 دلار عرضه شد، با وجود گذشت نزدیک به شش سال، همچنان پرطرفدارترین کارت گرافیک در میان کاربران پلتفرم استیم است. این کارت که در زمان عرضه با محدودکننده‌ای برای کاهش سرعت استخراج اتریوم همراه بود، توانسته پس از دو نسل جایگزین خود، جایگاه خود را حفظ کند.

بر اساس داده‌های نظرسنجی سخت‌افزاری استیم در اکتبر 2026، RTX 3060 با سهم 3.78 درصدی از سیستم‌های بررسی شده، در کنار RTX 5070 به عنوان محبوب‌ترین کارت گرافیک شناخته شده است. این در حالی است که کمبود حافظه ناشی از تقاضای بالای مراکز داده هوش مصنوعی باعث شده کارت‌های جدیدتر این سری با قیمت‌هایی بسیار بالاتر از قیمت رسمی به فروش برسند و کاربران را به نگه داشتن کارت‌های قدیمی‌تر ترغیب کنند.

یکی از دلایل ماندگاری RTX 3060، حافظه 12 گیگابایتی آن است که حتی بیشتر از حافظه کارت‌های جانشینش است و برای بازی در رزولوشن 1080p که رایج‌ترین وضوح تصویر در بین کاربران است، کاملاً کافی به نظر می‌رسد. البته سهم این کارت در نظرسنجی استیم از 4.79 درصد در آگوست 2025 به 3.78 درصد کاهش یافته که نشان‌دهنده کاهش کلی بازار آن است.

در بخش لپ‌تاپ‌ها، ترکیب سهم RTX 4060 دسکتاپ و نسخه لپ‌تاپی آن به 7.11 درصد می‌رسد که تقریباً دو برابر RTX 3060 است. اما قیمت‌های بالای کارت‌های جدید باعث شده RTX 3060 همچنان گزینه منطقی‌تری برای بسیاری باشد.

قیمت رسمی RTX 5070 برابر با 549 دلار است، اما قیمت‌های میانه در سایت Newegg از 660 دلار در ژوئن به حدود 900 دلار در آگوست افزایش یافته که 64 درصد بالاتر از قیمت رسمی است. استفاده از حافظه جدید GDDR7 و کمبود تولید حافظه به دلیل تقاضای مراکز داده هوش مصنوعی، عرضه کارت‌های گرافیک را محدود کرده و قیمت‌ها را بالا نگه داشته است. این شرایط باعث شده NVIDIA در ژوئن 2026 تولید RTX 3060 12GB را که در آگوست 2024 متوقف شده بود، دوباره آغاز کند. این تصمیم با وجود جنجالی بودن، منطقی است زیرا این کارت از فناوری ساخت 8 نانومتری سامسونگ و حافظه GDDR6 استفاده می‌کند که در رقابت با تراشه‌های پیشرفته‌تر و گران‌قیمت‌تر نیست.

با این حال، قیمت نسخه‌های جدید RTX 3060 به حدود 500 دلار یا بیشتر رسیده است، در حالی که قیمت اولیه آن 339 دلار بود. طبق گزارش Jon Peddie Research، فروش کارت‌های گرافیک دسکتاپ در سه‌ماهه دوم 2026 به 12.5 میلیون واحد رسید که بالاترین میزان از اوایل 2022 است. رئیس این شرکت معتقد است که مصرف‌کنندگان پیش از افزایش بیشتر قیمت‌ها اقدام به خرید کرده‌اند، اما بیشتر رشد در بازار کارت‌های گرافیک رده‌بالا بوده و ارتقای کارت‌های میان‌رده مانند 3060 برای بسیاری از کاربران دشوار شده است.

حافظه 12 گیگابایتی؛ نقطه قوت RTX 3060

در زمان عرضه، RTX 3060 با 12 گیگابایت حافظه GDDR6 و باس 192 بیت عرضه شد که حتی بیشتر از کارت‌های بالاتر مانند RTX 3070 و RTX 3080 بود. اما مدل جایگزین آن، RTX 4060 با قیمت 299 دلار، در سال 2023 به 8 گیگابایت حافظه و باس 128 بیت کاهش یافت که RTX 5060 نیز همین مشخصات را حفظ کرده است. کاهش حافظه VRAM باعث محدود شدن میزان داده‌های بافت بازی می‌شود و در صورت پر شدن حافظه کارت، داده‌ها به حافظه کندتر سیستم منتقل شده که باعث افت فریم و لگ می‌شود. بنابراین، میزان حافظه VRAM به اندازه سرعت خام کارت اهمیت دارد.

بیش از نیمی از کاربران استیم (50.23 درصد) هنوز با رزولوشن 1920 در 1080 بازی می‌کنند، رزولوشنی که RTX 3060 برای آن طراحی شده و 12 گیگابایت حافظه آن معمولاً کافی است. همچنین دارندگان این کارت می‌توانند از فناوری افزایش کیفیت تصویر DLSS برای بهبود نرخ فریم در رزولوشن‌های بالاتر استفاده کنند. البته نسخه جدید DLSS 4.5 که در ژانویه 2026 معرفی شد، فشار بیشتری روی کارت‌های سری 20 و 30 وارد می‌کند و باعث کاهش عملکرد نسبت به کارت‌های جدیدتر می‌شود، اما نسخه DLSS 4 همچنان به خوبی کار می‌کند.

در نهایت، دلیل اصلی محبوبیت RTX 3060 در استیم این است که میلیون‌ها نفر آن را در زمان عرضه با قیمت معقول خریداری کرده‌اند و هیچ کارت جدیدی از آن زمان تاکنون به اندازه کافی ارزان نبوده که جایگزین آن شود. وقتی قیمت حافظه باعث شده کارت‌های جانشین بسیار گران‌تر از قیمت رسمی به فروش برسند، NVIDIA تصمیم گرفت تولید RTX 3060 را دوباره آغاز کند تا بتواند پاسخگوی بازار باشد. تا زمانی که عرضه حافظه GDDR با تقاضای مراکز داده هوش مصنوعی هماهنگ نشود، کارت‌های گرافیک قدیمی‌تر و مقرون به صرفه‌تر احتمالاً همچنان محبوب‌ترین گزینه‌های گیمرها باقی خواهند ماند.

مهین صالحی

مهین صالحی

نویسنده بیزنس سون