در سپتامبر ۲۰۲۶، موشک استارشیپ اسپیس‌ایکس برای اولین بار وارد مدار زمین شد و ۲۶ ماهواره استارلینک را به فضا فرستاد. این موفقیت بزرگ اما کوتاه‌مدت بود، زیرا یک نقص موتور باعث شد مأموریت زودتر از موعد پایان یابد و نتواند برنامه شش گردش کامل به دور زمین را که هدف ۱۰ ساعته داشت، تکمیل کند.

این نوع شکست‌ها برای استارشیپ معمول است و فلسفه «سریع شکست خوردن، سریع یاد گرفتن» اسپیس‌ایکس باعث شده تا این ناکامی‌ها به فرصت‌هایی برای پیشرفت تبدیل شوند. از اولین پرتاب آزمایشی در آوریل ۲۰۲۳ که موشک در ارتفاع ۶۵ مایلی منفجر شد، تا امروز، این رویکرد ادامه داشته است.

با توجه به موفقیت‌های اسپیس‌ایکس، این استراتژی منطقی به نظر می‌رسد. در سال ۲۰۲۵، این شرکت ۸۵ درصد از کل پرتاب‌های فضایی جهان را انجام داد و بیش از نیمی از پرتاب‌های مداری را به خود اختصاص داد. همچنین، بیش از نیمی از ۹۸۰۰ ماهواره فعال جهان متعلق به استارلینک است.

استارشیپ بزرگ‌ترین و قدرتمندترین موشک ساخته شده تاکنون است که ظرفیت حمل بار آن پنج برابر موشک فالکون ۹ است. این موشک برای اهداف بلندپروازانه اسپیس‌ایکس از جمله ایجاد یک صورت فلکی میلیون‌ماهواره‌ای، مأموریت‌های ناسا به ماه و رویای مریخ‌نشینی ایلان ماسک حیاتی است.

تصویر خبر

تاریخچه‌ای پر فراز و نشیب

ارزیابی موفقیت استارشیپ دشوار است زیرا بسیاری از مأموریت‌ها نه کاملاً موفق و نه کاملاً شکست‌خورده‌اند. اولین پرتاب آزمایشی در آوریل ۲۰۲۳ به سرعت منفجر شد و پرتاب دوم با جدا شدن مرحله اول و انفجار موشک پایان یافت. پرتاب سوم توانست به ارتفاع ۱۴۵ مایل برسد اما در بازگشت متلاشی شد.

پس از دو پرتاب موفق متوالی که شامل فرود موفق مرحله اول نیز بود، دوره‌ای از مشکلات دوباره آغاز شد. پرتاب ششم با لغو بازوی مکانیکی و سقوط بوستر سوپر هوی به خلیج مکزیک همراه بود. پرتاب هفتم در آسمان باهاما هشت دقیقه پس از بلند شدن منفجر شد و تحقیقات FAA و دولت ترک و کایکوس را به دنبال داشت.

تصویر خبر

انفجار پرتاب هشتم در فضا باعث شد FAA پروازها در فلوریدا را متوقف کند. پرتاب نهم با مشکلات کنترل روبرو شد و برنامه پرتاب هشت ماهواره آزمایشی لغو شد. با این حال، پرتاب‌های دهم و یازدهم موفقیت‌های قابل توجهی داشتند و پرتاب دوازدهم با نسخه به‌روزرسانی شده استارشیپ V3 چندین هدف را محقق کرد اما نقص موتور باعث سقوط موشک به خلیج شد و تحقیقات جدیدی را برانگیخت.

در جولای ۲۰۲۶، پرتاب سیزدهم توانست ۲۰ ماهواره استارلینک جدید را مستقر کند اما مرحله اول در فرود موفق نبود. پرتاب چهاردهم نیز نیمه موفق بود که با توجه به سابقه پراکنده استارشیپ، امری معمول به شمار می‌رود.

تصویر خبر

آینده و چالش‌ها

اگرچه اکثر پرتاب‌های استارشیپ نتوانسته‌اند به اهداف کامل خود برسند، اسپیس‌ایکس معتقد است که یادگیری از اشتباهات، نرخ شکست واقعی را به صفر نزدیک می‌کند. پرسش اصلی این است که آیا این روند یادگیری به اندازه کافی سریع است تا با اهداف بلندپروازانه شرکت همگام باشد یا خیر.

ایلان ماسک در سال ۲۰۲۵ پیش‌بینی کرده بود که احتمال ۵۰ درصد وجود دارد استارشیپ در ۲۰۲۶ روی مریخ فرود آید، اما با بسته شدن پنجره پرتاب مریخ در نوامبر ۲۰۲۶، این هدف محقق نشد. همچنین ناسا اعلام کرده است که برنامه استارشیپ برای مأموریت آرتمیس به ماه حداقل دو سال عقب افتاده است و با توجه به رقابت چین برای رسیدن به ماه تا پایان دهه، فشارها افزایش یافته است.

برای بازگشت به ماه در سال ۲۰۲۸، استارشیپ باید تا تابستان ۲۰۲۷ مأموریت آرتمیس III را به موقع انجام دهد. علاوه بر این، پروژه‌های بلندپروازانه‌ای مانند صورت فلکی میلیون‌ماهواره‌ای استارمایند نیز بدون موشک قابل بازیافت و پرظرفیت استارشیپ غیرممکن است.

پرتاب بعدی استارشیپ در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است و ایلان ماسک اعلام کرده که این بار اسپیس‌ایکس قصد دارد هم موشک و هم بوستر را به طور کامل بازیابی کند که در صورت موفقیت، اولین بار خواهد بود که یک وسیله پرتاب مداری به طور کامل بازیابی می‌شود. ماسک گفته احتمال موفقیت این مأموریت بیشتر از عدم موفقیت است، اما تاریخچه استارشیپ نشان می‌دهد که این پروژه هنوز راهی طولانی در پیش دارد.

مهین صالحی

مهین صالحی

نویسنده بیزنس سون