شارژ سریع خودروهای برقی تا حدودی سرعت بالایی دارد، اما پس از رسیدن به ۸۰ درصد ظرفیت باتری، سرعت شارژ به طور قابل توجهی کاهش مییابد. این موضوع به معنای مشکل در باتری نیست بلکه به دلایل فنی و ساختاری سلولهای باتری مرتبط است.

روشهای شارژ خودروهای برقی
سه روش اصلی برای شارژ خودروهای برقی وجود دارد: استفاده از پریز برق خانگی، ایستگاه شارژ خانگی یا عمومی و ایستگاه شارژ سریع. در همه این روشها، الکترونها به سمت باتری رانده میشوند و در داخل سلولها، یونهای لیتیوم از کاتد به آند حرکت میکنند. هنگام رانندگی، این یونها به کاتد بازمیگردند و جریان الکتریکی را تامین میکنند.
تفاوت اصلی این روشها در میزان توان خروجی است. پریز خانگی جریان کمی دارد، ایستگاههای شارژ خانگی یا عمومی توان بیشتری ارائه میدهند و ایستگاههای شارژ سریع معمولاً بین ۵۰ تا ۳۵۰ کیلووات توان دارند که جدیدترین آنها حتی توان بالاتری ارائه میکنند. همچنین ایستگاههای شارژ سریع جریان مستقیم را مستقیماً به باتری میفرستند، در حالی که پریزهای معمولی جریان متناوب دارند و باید توسط شارژر داخلی خودرو به جریان مستقیم تبدیل شوند که این تبدیل محدودیت سرعت ایجاد میکند.
علت کاهش سرعت شارژ پس از ۸۰ درصد
شارژرها ابتدا جریان ثابتی را به باتری میدهند تا ولتاژ به حد معینی برسد، سپس ولتاژ ثابت نگه داشته میشود و جریان کاهش مییابد. این اتفاق معمولاً در حدود ۸۰ درصد ظرفیت باتری رخ میدهد. برای درک بهتر، میتوان یونهای لیتیوم را مانند مسافرانی در نظر گرفت که وارد یک اتوبوس میشوند. در ابتدا صندلیها خالی است و مسافران به سرعت مینشینند، اما وقتی اتوبوس تقریباً پر میشود، مسافران جدید باید به سختی جای خالی پیدا کنند و سرعت ورود کاهش مییابد.
در باتری، آند عمدتاً از گرافیت ساخته شده و یونهای لیتیوم باید به آرامی وارد آن شوند. وقتی ظرفیت نزدیک به پر شدن است، این فرآیند کندتر میشود و به همین دلیل جریان شارژ کاهش مییابد تا به باتری آسیب نرسد.
چرا شارژ سریع تا ۱۰۰ درصد امکانپذیر نیست؟
اگر شارژر جریان زیادی را به باتریای که تقریباً پر شده وارد کند، یونهای لیتیوم نمیتوانند به سرعت وارد آند شوند و روی سطح آن به صورت لایهای از لیتیوم فلزی جمع میشوند که به آن «پلیتینگ لیتیوم» گفته میشود. این پدیده باعث کاهش دائمی ظرفیت باتری و ایجاد خطر اتصال کوتاه میشود. به همین دلیل خودروها عمداً سرعت شارژ را قبل از رسیدن به ۱۰۰ درصد کاهش میدهند تا از آسیب جلوگیری کنند.
راهکارهای جدید برای بهبود شارژ سریع
شرکت BYD اخیراً باتری جدیدی معرفی کرده که میتواند تا ۹۷ درصد در ۹ دقیقه شارژ شود. این باتری با بازسازی ساختار گرافیت به گونهای که ذرات آن به صورت عمودی قرار دارند، مسیر حرکت یونها را کوتاهتر و مستقیمتر کرده است. همچنین مایع الکترولیت بهبود یافته و طرف دیگر باتری به یونها اجازه خروج سریعتر میدهد. نتیجه این تغییرات کاهش مقاومت داخلی و تولید گرمای کمتر است که امکان دریافت جریان بالاتر را فراهم میکند.
طبق اعلام BYD، این باتری همراه با شارژر ۱۵۰۰ کیلوواتی آنها میتواند از ۱۰ تا ۷۰ درصد در ۵ دقیقه و از ۱۰ تا ۹۷ درصد در ۹ دقیقه شارژ شود. البته کاهش سرعت شارژ همچنان وجود دارد اما دیرتر شروع میشود و زودتر پایان مییابد.
در نهایت، کاهش سرعت شارژ پس از ۸۰ درصد کاملاً عمدی است و ناشی از محدودیتهای فیزیکی و شیمیایی داخل سلولهای باتری است، نه به دلیل عادات نادرست شارژ یا مشکل در باتری.
