امروزه با وجود صدها هزار اپلیکیشن در گوشیهای هوشمند، مهم است که بدانیم هر برنامه به چه اطلاعات و امکاناتی دسترسی دارد. اگرچه سیستمعاملهای اندروید و iOS تدابیر امنیتی موثری برای شناسایی و مسدود کردن اپلیکیشنهای مخرب دارند، اما برخی برنامهها ممکن است دسترسیهای بیشتری نسبت به نیاز واقعی خود داشته باشند که میتواند خطرناک باشد.
دسترسی یک اپلیکیشن به دوربین، موقعیت مکانی، پیامها یا فایلها لزوماً به معنای ناامن بودن آن نیست، اما باید پرسید چرا برنامه به این مجوزها نیاز دارد، بهویژه اگر این دسترسیها ارتباطی با عملکرد اصلی اپ نداشته باشند. به همین دلیل، بررسی دورهای مجوزهای اپلیکیشنها یکی از راههای حفظ امنیت اطلاعات شخصی است.

چگونه مجوزهای اپلیکیشنها را در iOS مدیریت کنیم؟
سیستمعامل iOS که به حفظ حریم خصوصی شهرت دارد، در نسخههای 27 و iPadOS 27، مجوزهای اپها را به صورت پیشرفته مدیریت میکند. هر اپلیکیشن شخص ثالث هنگام اولین استفاده باید از شما اجازه بگیرد تا به اطلاعاتی مانند مخاطبین، عکسها، موقعیت مکانی یا میکروفون دسترسی پیدا کند.
برای مثال، هنگام درخواست دسترسی به موقعیت مکانی، میتوانید گزینه «اجازه فقط یک بار» یا «اجازه هنگام استفاده از اپ» را انتخاب کنید. همچنین میتوانید در هر زمان از طریق مسیر Settings > Privacy & Security مجوزهای هر اپ را مشاهده و مدیریت کنید. در این بخش، نوع هر مجوز به همراه تعداد اپلیکیشنهایی که به آن دسترسی دارند نمایش داده میشود. با خاموش کردن کلید کنار نام هر اپ، میتوانید دسترسی آن را لغو کنید.
برخی اپها مانند Google Maps یا Uber برای عملکرد بهتر نیاز به مجوز موقعیت دقیق و دسترسی مداوم دارند، اما شما میتوانید این مجوزها را به صورت جداگانه تنظیم کنید. همچنین هنگام درخواست دسترسی به گالری، میتوانید گزینه «دسترسی محدود» را انتخاب کرده و فقط عکسها و ویدیوهای خاصی را به اشتراک بگذارید.

فعال کردن گزارش حریم خصوصی اپها (App Privacy Report) به شما امکان میدهد ببینید کدام اپها به دادهها و حسگرهای گوشی دسترسی داشتهاند و فعالیت شبکهای آنها را نیز زیر نظر بگیرید.

چگونه مجوزهای اپلیکیشنها را در اندروید بررسی کنیم؟
سیستمعامل اندروید نیز در سالهای اخیر پیشرفتهای زیادی در زمینه حفظ حریم خصوصی داشته است و امکان مشاهده و مدیریت مجوزها به صورت جداگانه برای هر اپ فراهم شده است. با توجه به تفاوتهای رابط کاربری سازندگان مختلف، ممکن است نام منوها کمی متفاوت باشد اما معمولاً میتوانید به راحتی ببینید کدام اپها به دوربین، میکروفون، موقعیت مکانی، مخاطبین و سایر دادهها دسترسی دارند.
سادهترین روش برای لغو مجوز یک اپلیکیشن، رفتن به صفحه اطلاعات آن است که با نگه داشتن انگشت روی آیکون برنامه و انتخاب گزینه اطلاعات (i) قابل دسترسی است. همچنین میتوانید از مسیر Settings > Apps > See all apps اپ مورد نظر را انتخاب و سپس به بخش Permissions بروید. در اینجا میتوانید نوع دسترسی را برای هر داده انتخاب کنید، مثلاً اجازه یا عدم اجازه، یا تنظیم کنید که اپ فقط هنگام استفاده فعال باشد.
اندروید همچنین داشبورد حریم خصوصی (Privacy dashboard) را ارائه میدهد که در آن میتوانید انواع مجوزها و اپهایی که در ۲۴ ساعت گذشته به آنها دسترسی داشتهاند را مشاهده کنید. محل دقیق این بخش ممکن است بسته به دستگاه متفاوت باشد، اما معمولاً در زیرمنوی امنیت و حریم خصوصی یا با جستجو در تنظیمات قابل دسترسی است.
اپلیکیشنهای اندروید هنگام اولین اجرا باید برای دریافت مجوزها از شما اجازه بگیرند و شما میتوانید این درخواستها را قبول یا رد کنید. علاوه بر این، در فروشگاههای اپلیکیشن اطلاعات مربوط به مجوزهای مورد نیاز هر برنامه نیز درج شده است تا قبل از نصب بتوانید آنها را بررسی کنید.
