هنگام ساخت یا ارتقای کامپیوتر، معمولاً بیشتر به افزایش عملکرد دستگاه فکر میکنیم تا به محل قرارگیری فنها. اما بهبود جریان هوا در کیس کامپیوتر، هرچند شاید هیجانانگیز به نظر نرسد، نقش حیاتی در خنک نگه داشتن قطعات و افزایش کارایی سیستم دارد.
قطعات کامپیوتر هنگام کار گرما تولید میکنند و این گرما درون کیس محبوس میشود که میتواند باعث کاهش عملکرد سیستم شود. هدف فنها این است که هوای خنک بیرون کیس را به سمت قطعات هدایت کرده و هوای گرم تولید شده را به بیرون منتقل کنند. بنابراین اولین قدم این است که کیس را در جایی قرار دهید که جریان هوای مناسبی داشته باشد؛ نه در گوشهای از اتاق، زیر میز و نه در کنار تجهیزات الکترونیکی دیگر که فضای کافی برای گردش هوا وجود نداشته باشد.

محل قرارگیری فنها و فشار هوا
محل نصب فنها اهمیت زیادی دارد. از آنجا که هوای گرم به طور طبیعی بالا میرود و داغترین قطعات کیس یعنی پردازنده و کارت گرافیک معمولاً در قسمت عقب کیس قرار دارند، بهترین روش این است که هوای خنک از جلوی کیس و پایین وارد شده و هوای گرم از بالا و پشت کیس خارج شود. اگر فقط فنهای جلو و عقب دارید و دمای سیستم بالا است، اضافه کردن فنهای بالا و پایین میتواند کمک بزرگی باشد.
فنها علاوه بر جریان هوا، فشار هوای داخل کیس را نیز تغییر میدهند. اگر فشار هوای داخل کیس بیشتر از بیرون باشد (فشار مثبت)، هوا از هر شکافی به بیرون میرود. اما اگر فشار داخل کیس کمتر باشد (فشار منفی)، هوا به داخل کشیده میشود که باعث ورود گرد و غبار میشود. بهترین حالت حفظ فشار خنثی است که در آن هوای خنک وارد و هوای گرم خارج میشود به میزان برابر. اما چون رسیدن به فشار دقیق خنثی دشوار است، معمولاً بهتر است فشار کمی مثبت داشته باشید تا از ورود گرد و غبار جلوگیری شود.
انتخاب اندازه و سرعت فنها
اگر قصد خرید فن جدید دارید، به اندازه و سرعت آن توجه کنید. اندازه استاندارد فن کیس 120 میلیمتر است. فنهای بزرگتر هوای بیشتری جابجا میکنند اما فشار کمتری ایجاد میکنند. این موضوع اهمیت دارد چون فنهای ورودی در جلو و پایین کیس معمولاً هوای خود را از فیلترهای مشبک میکشند که فشار هوا را کاهش میدهد. بنابراین بهتر است فنهای ورودی را با سرعت بالاتر تنظیم کنید تا فشار کافی ایجاد شود.
همچنین فنهای بزرگتر معمولاً صدای کمتری دارند و اگر نویز برایتان مهم است، انتخاب بهتری هستند. هیچ فرمول دقیقی برای اندازه و سرعت بهینه فن وجود ندارد و ممکن است نیاز باشد با تنظیمات مختلف آزمایش کنید تا بهترین حالت را پیدا کنید.
نکات مهم برای خنک نگه داشتن کامپیوتر
فنها مهمترین عامل بهبود جریان هوا هستند اما کارهای دیگری هم میتوانید انجام دهید تا عملکرد آنها بهتر شود. سادهترین کار تمیز کردن منظم کیس از گرد و غبار با استفاده از هوای فشرده است. نصب فیلتر گرد و غبار روی شکافهای باز کیس نیز میتواند از ورود گرد و غبار جلوگیری کند، اما این فیلترها هم باید مرتب تمیز شوند.
خرید کیسهای طراحی شده برای جریان هوای بهینه هم گزینهای است، اما تقریباً در هر کیس میتوان جریان هوای خوبی ایجاد کرد. فقط از کیسهایی که پنل جلوی بسته دارند خودداری کنید و به جای آن کیسهایی با پنل مشبک جلویی انتخاب کنید تا هوای ورودی به راحتی عبور کند.
مدیریت کابلها نیز اهمیت زیادی دارد. هدف این است که هوا بتواند آزادانه از جلوی کیس به عقب جریان پیدا کند، پس کابلها را به گونهای مرتب کنید که مسیر هوا مسدود نشود.
