به دلیل افزایش شدید قیمت حافظه، قیمت جهانی گوشی‌های هوشمند از ابتدای سال جاری حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است و تولیدکنندگان این افزایش هزینه‌ها را به مصرف‌کنندگان منتقل می‌کنند. این موضوع باعث شده کاربران گوشی‌های خود را برای مدت طولانی‌تری نگه دارند یا به سراغ گوشی‌های بازسازی‌شده بروند. اما یکی از موانع اصلی برای صرفه‌جویی در خرید گوشی، نبود گزینه‌های جایگزینی باتری ارزان‌قیمت از سوی شرکت‌های فناوری است.

برای مثال، اپل برای تعویض باتری گوشی‌های خود هزینه‌های قابل توجهی دریافت می‌کند. تعویض باتری مدل‌های پرو جدید این شرکت ۱۲۹ دلار هزینه دارد که ۱۰ دلار بیشتر از مدل‌های پرو قدیمی‌تر است. مدل‌های پایه مانند آیفون ۱۲ سال ۲۰۲۰ نیز ۸۹ دلار هزینه دارند و تعویض باتری آیفون Duo تا ۲۲۹ دلار می‌رسد. قیمت‌های اپل با رقبا مانند سامسونگ همخوانی دارد؛ اگرچه سامسونگ هزینه تعویض باتری خارج از گارانتی را به صورت رسمی اعلام نمی‌کند، اما گزارش‌ها نشان می‌دهد این مبلغ بین ۹۹ تا ۱۲۹ دلار است.

هر دو شرکت اپل و سامسونگ با ارائه طرح‌های گارانتی تمدید شده مانند AppleCare و Samsung Care+، تعویض باتری را در این بسته‌ها شامل می‌کنند، اما این طرح‌ها باید بلافاصله پس از خرید دستگاه فعال شوند. از سوی دیگر، تعمیرات DIY با کمک سایت‌هایی مانند iFixit ممکن است گزینه‌ای باشد، اما بیشتر گوشی‌های مدرن برای تعمیر آسان توسط کاربران طراحی نشده‌اند.

قیمت‌های فعلی شاید زیاد به نظر نرسند، اما اپل در سال ۲۰۱۸ پس از جنجال کاهش سرعت آیفون‌ها، قیمت تعویض باتری خارج از گارانتی را به ۲۹ دلار کاهش داد که ۵۰ دلار کمتر از قیمت معمول بود. این اقدام باعث شد تعداد تعویض باتری‌ها از ۱ تا ۲ میلیون در سال به ۱۱ میلیون افزایش یابد. در آن زمان، مدیرعامل اپل اعلام کرد برخی مشتریان از قیمت پایین تعویض باتری سوءاستفاده می‌کنند و به جای ارتقا دستگاه، باتری را تعویض می‌کنند. با این حال، کاهش درآمد اپل بیشتر به کندی اقتصادی چین و تنش‌های تجاری آمریکا و چین نسبت داده شد و تعویض باتری ارزان‌قیمت نقش کمتری داشت.

از آن زمان تاکنون، قیمت گوشی‌ها به طور پیوسته و به ویژه در ماه‌های اخیر به شدت افزایش یافته است. به عنوان مثال، همزمان با معرفی آیفون ۱۸ پرو و آیفون Duo، اپل قیمت مدل‌های قدیمی‌تر مانند آیفون ۱۷ را ۱۰۰ دلار افزایش داد. سامسونگ نیز در ابتدای همین ماه قیمت اکثر گوشی‌های سری S26 را ۱۰۰ دلار افزایش داد، در حالی که این گوشی‌ها از ابتدا نسبت به مدل‌های سال ۲۰۲۵ گران‌تر بودند. حتی گوشی‌های میان‌رده نیز تحت تأثیر قرار گرفته‌اند؛ برای نمونه، مدل جدید S26 FE سامسونگ با قیمت ۷۰۰ دلار عرضه شده که نسبت به مدل‌های قبلی FE افزایش قیمت داشته و تنها ارتقاهای جزئی ارائه می‌دهد.

در سطح کلان‌تر، قدرت خرید مصرف‌کنندگان آمریکایی کاهش یافته است، اگرچه دستمزدها افزایش یافته‌اند. شاخص قیمت مصرف‌کننده از ژانویه ۲۰۱۸ حدود ۳۴ درصد افزایش یافته و به این معنی است که ارزش دلار اکنون حدود ۲۵ درصد کمتر از گذشته است. میانگین دستمزد ساعتی کارکنان بخش خصوصی از ۲۶.۷۲ دلار به ۲۹.۹۱ دلار در دسامبر ۲۰۲۰ رسیده که افزایش ۱۱.۹ درصدی را نشان می‌دهد، اما این میانگین، وضعیت واقعی اکثر کارگران را پنهان می‌کند. تحلیل مرکز تحقیقات Pew نشان می‌دهد که دستمزد هفتگی میانه، پس از تعدیل تورم، بین دسامبر ۲۰۲۰ تا دسامبر ۲۰۲۵ حدود ۳.۲ درصد کاهش یافته است.

یکی از ناامیدکننده‌ترین واکنش‌ها به کمبود حافظه، افزایش قیمت‌ها توسط شرکت‌هایی مانند اپل و سامسونگ بوده است که بیشتر به حفظ سودآوری خود توجه کرده‌اند تا حمایت از مصرف‌کنندگان. برای مثال، افزایش ۱۰۰ دلاری قیمت آیفون ۱۷ از ۷۹۹ دلار به معنای رشد ۱۲.۵ درصدی است در حالی که قیمت سایر کالاهای مصرفی تنها حدود ۳.۴ درصد افزایش یافته است.

با وجود پیچیدگی بیشتر گوشی‌ها، افزایش هزینه نیروی کار و کمیابی برخی قطعات، قیمت باتری‌های لیتیوم-یونی که انرژی گوشی‌ها را تأمین می‌کنند، به شدت کاهش یافته است. پیش از بحران کمبود حافظه، دلایل قابل توجهی برای ارائه تعویض باتری ارزان وجود داشت، اما اگر پیش‌بینی‌های شرکت‌هایی مانند SK Hynix مبنی بر ادامه کمبود حافظه تا سال ۲۰۳۰ درست باشد، شرکت‌هایی مانند اپل، سامسونگ و سایر تولیدکنندگان باید در این مدت تعویض باتری‌های خارج از گارانتی را با قیمت مناسب ارائه دهند.

مهین صالحی

مهین صالحی

نویسنده بیزنس سون