گوگل در پروژه‌ای به نام «سان‌کچر» قصد دارد برای نخستین بار یک مرکز داده کوچک مجهز به هوش مصنوعی را به فضا ارسال کند تا عملکرد تراشه‌ها در شرایط سخت خلأ کیهانی مورد آزمایش قرار گیرد. این ماهواره که MVP نام دارد، قرار است در تاریخ اول اکتبر با راکت فالکون 9 شرکت اسپیس‌ایکس به مدار زمین فرستاده شود.

این مرکز داده کوچک در واقع شامل چهار تراشه تخصصی به نام «واحدهای پردازش تنسور» است که قدرت پردازشی معادل یک سرور کامل در یک مرکز داده زمینی را ارائه می‌دهند. انرژی مورد نیاز این تراشه‌ها توسط پنل‌های خورشیدی تامین می‌شود و تنها یک کیلووات برق مصرف می‌کند که معادل انرژی مصرفی یک سشوار خانگی است.

هدف اصلی این آزمایش، بررسی مقاومت تراشه‌ها در برابر تابش‌های شدید فضایی و شرایط محیطی سخت است. تراشه‌ها پیش از پرتاب در آزمایشگاه هسته‌ای کراکر تحت تابش‌های شدید رادیواکتیو قرار گرفته‌اند تا اثرات احتمالی «تغییر بیت» که می‌تواند داده‌های دیجیتال را دچار اختلال کند، بررسی شود. برای مقابله با این مشکل، گوگل از روش رایج در کامپیوترهای شخصی استفاده می‌کند و در صورت بروز خطا، تراشه‌ها را مجدداً راه‌اندازی خواهد کرد.

همچنین یک سیستم خنک‌کننده اختصاصی با استفاده از لایه‌های رسانای حرارتی طراحی شده که می‌تواند گرمای تولید شده توسط تراشه‌ها را به فضا منتقل کند، اما این سیستم تنها به مدت ۱۵ دقیقه فعال است و پس از آن تراشه‌ها باید خاموش شوند تا خنک شوند.

این ماهواره قرار است به مدت یک سال به پاسخگویی به پرسش‌های ساده هوش مصنوعی بپردازد و در مجموع شش سال در مدار زمین باقی بماند تا در نهایت در هنگام ورود مجدد به جو زمین بسوزد.

با وجود این پیشرفت‌ها، کارشناسان هشدار می‌دهند که هنوز فاصله زیادی تا راه‌اندازی مراکز داده بزرگ هوش مصنوعی در فضا وجود دارد. جیمز مانییکا، معاون ارشد گوگل در حوزه پژوهش و فناوری، تاکید کرده که انتظار نمی‌رود در چند سال آینده شاهد عملیاتی شدن این فناوری به شکل گسترده باشیم. همچنین مشکلات فنی مانند تابش کیهانی، هزینه‌های بالای پرتاب و چالش‌های خنک‌سازی در مقیاس بزرگ، از موانع اصلی پیش رو هستند.

با این حال، گوگل قصد دارد در سال آینده دو ماهواره مشابه دیگر را به فضا بفرستد و در نهایت شبکه‌ای متشکل از ۸۰ ماهواره را راه‌اندازی کند که در کنار هم به پردازش بهتر داده‌های هوش مصنوعی کمک کنند. همچنین برنامه‌ریزی برای ساخت ماهواره‌ای بزرگ به اندازه یک زمین فوتبال نیز در دستور کار قرار دارد.

مهین صالحی

مهین صالحی

نویسنده بیزنس سون