اگر به دنبال بهترین کیفیت صوتی ممکن از گوشی هوشمند خود هستید، استفاده از مبدل دیجیتال به آنالوگ (DAC) خارجی میتواند یک ضرورت باشد. در سالهای اخیر، سرویسهای پخش موسیقی با افزودن قابلیتهایی مانند دالبی اتمس و پخش صوت بدون افت کیفیت (lossless) به نیازهای علاقهمندان به صدای با کیفیت پاسخ دادهاند. در سال 2025، اسپاتیفای به جمع اپل موزیک، تیدال، کوبوز و آمازون موزیک پیوست تا امکان پخش Hi-Res یا کیفیت بالاتر از CD را از طریق گوشی فراهم کند.
اما این تنها نیمی از ماجراست و مسئولیت فراهم کردن تجهیزات صوتی مناسب بر عهده شنونده است. برای شنیدن صدای lossless، اولین توصیه هر علاقهمند به موسیقی این است که از هدفونهای بیسیم استفاده نکنید. هدفونهای بیسیم با استفاده از بلوتوث به گوشی متصل میشوند و این فناوری به دلیل استفاده از فرکانس 2.4 گیگاهرتز که در اختیار بسیاری از دستگاههای دیگر است، از الگوریتمهای فشردهسازی بهره میبرد. بنابراین معمولاً صدای lossless را دریافت نخواهید کرد مگر اینکه هدفون و منبع شما از aptX Lossless پشتیبانی کنند. بهترین گزینه برای شنیدن صدای lossless و Hi-Res، استفاده از هدفونهای سیمی است.

اما استفاده از هدفون سیمی تنها بخشی از راه حل است. تقریباً تمام سازندگان گوشیهای هوشمند جک 3.5 میلیمتری هدفون را حذف کردهاند و برای اتصال هدفونهای سیمی به گوشی، نیاز به مبدل دیجیتال به آنالوگ (DAC) خارجی دارید. این دستگاهها سیگنال دیجیتال را به سیگنال آنالوگ تبدیل میکنند تا هدفون بتواند آن را پخش کند.
مبدل دیجیتال به آنالوگ چگونه کار میکند؟
DAC در سادهترین شکل خود، سیگنال دیجیتال صوتی که به صورت اعداد صفر و یک ذخیره شده را به سیگنال آنالوگ نزدیک به شکل اصلی آن تبدیل میکند. عمق بیت (bit depth) نشاندهنده طول این کدهای دودویی است و نرخ نمونهبرداری (sample rate) تعداد دفعات اندازهگیری در یک بازه زمانی مشخص را نشان میدهد. برای مثال، صدای Hi-Res معمولاً با عمق 24 بیت و نرخ نمونهبرداری 192 هزار بار در ثانیه ضبط میشود که به صورت 24-bit/192kHz نوشته میشود. هرچه عمق بیت و نرخ نمونهبرداری بالاتر باشد، سیگنال دقیقتر به شکل موج صوتی اصلی نزدیکتر است.

پس از تبدیل به سیگنال آنالوگ، DAC صدا را به آمپلیفایر داخلی خود ارسال میکند که سپس به هدفون یا اسپیکر منتقل میشود. تقریباً تمام DACهای خارجی مدرن برای گوشی دارای آمپلیفایر داخلی هستند. اما همه DACها کیفیت یکسانی ندارند؛ برخی ممکن است از تمام نرخهای نمونهبرداری یا فرمتهای Hi-Res پشتیبانی نکنند یا به دلیل مدار ساعت ضعیف، در تبدیل سیگنال دچار خطا شوند که باعث ایجاد jitter و کاهش کیفیت پخش میشود. به همین دلیل توصیه میشود برای خرید DAC به کیفیت و برند معتبر توجه کنید.
نکات مهم در انتخاب DAC مناسب
اگر از گوشی هوشمند استفاده میکنید و به دنبال پخش صدای Hi-Res یا lossless هستید، احتمالاً به یک DAC خارجی نیاز خواهید داشت. برای مثال، آیفون از صدای lossless با هدفونهای AirPods Max 1 یا 2 از طریق USB-C پشتیبانی میکند، اما برای پخش Hi-Res بالاتر از 48 کیلوهرتز باید از DAC خارجی استفاده کنید. این سقف 48 کیلوهرتز بسیار پایینتر از حداکثر کیفیت Hi-Res Lossless اپل موزیک یعنی 24 بیت/192 کیلوهرتز است.

اولین نکته در انتخاب DAC، سازگاری آن با پورت گوشی است؛ معمولاً باید DACی انتخاب کنید که از طریق USB-C یا لایتنینگ به گوشی متصل شود. اگر هدفون سیمی دارید، باید مطمئن شوید که DAC جک مناسب (معمولاً 3.5 میلیمتری یا 4.4 میلیمتری بالانس) دارد یا آداپتور مناسب برای هدفونهای 6.3 میلیمتری را همراه داشته باشد. همچنین باید بررسی کنید که DAC از نرخ بیت و فرمتهای صوتی مورد نظر شما مانند FLAC، WAV یا DSD پشتیبانی کند.
اگر میخواهید از هدفونهای بیسیم استفاده کنید، میتوانید آداپتورهایی تهیه کنید که اتصال بلوتوث را با کدکهای بهتر بهینه میکنند. برای نمونه، Sennheiser BTD 700 از صدای 24 بیت/96 کیلوهرتز با aptX Adaptive و aptX Lossless پشتیبانی میکند.
قیمت نیز یکی از عوامل مهم است. خوشبختانه DACهای با کیفیت خارجی میتوانند قیمت مناسبی داشته باشند؛ برای مثال FiiO KA11 که از 32 بیت/384 کیلوهرتز پشتیبانی میکند، با قیمت حدود 32 دلار عرضه میشود. در مقابل، مدلهای پریمیوم مانند Chord Electronics Mojo 2 قیمت نزدیک به 600 دلار دارند.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره بهترین DACهای موجود در بازار، میتوانید به بررسیهای تخصصی مراجعه کنید.
