تلفن‌های تاشو یا همان گوشی‌های کلاسیک که روزگاری مانند موتورولا RAZR محبوب بودند، در بسیاری از کشورها مدت‌هاست که کنار رفته‌اند، اما در ژاپن این نوع گوشی‌ها به دلیل ویژگی‌های خاص و فرهنگ تکنولوژیک متفاوت، برای دهه‌ها همچنان محبوب باقی ماندند. این گوشی‌ها که به نام “گارا-کِی” (Gara-kei) یا گوشی‌های گالاپاگوس شناخته می‌شوند، تلفن‌هایی با صفحه‌کلید فیزیکی و امکانات ویژه بودند که در عصر گوشی‌های هوشمند صفحه‌لمسی، همچنان طرفداران خود را داشتند.

اصطلاح “گالاپاگوس” به جزایر منزوی در اقیانوس آرام اشاره دارد و “کِی‌تای” به معنای “قابل حمل” است. این گوشی‌ها علاوه بر ساختار مقاوم و صفحه‌کلید لمسی، قابلیت‌هایی مانند دریافت برنامه‌های تلویزیونی One-Seg و انتقال اطلاعات تماس از طریق فرستنده‌های مادون قرمز داشتند که سال‌ها پیش از فناوری‌های مشابه اپل ارائه شده بود. همچنین طراحی‌های رنگارنگ و امکان اتصال آویزهای تزئینی از ویژگی‌های جذاب این گوشی‌ها بود.

بسیاری از این گوشی‌ها از شبکه 3G پشتیبانی می‌کردند و برای استفاده از برنامه‌های سبک و کم‌مصرف مناسب بودند. همچنین تراشه‌های تعبیه شده در آنها امکان پرداخت هزینه حمل و نقل و خریدهای روزمره را فراهم می‌کرد، به همین دلیل این گوشی‌ها با قراردادهای ارزان قیمت بخش مهمی از زندگی روزمره در ژاپن بودند.

با این حال، تغییر عادات مصرف‌کنندگان و پیشرفت فناوری باعث شده است که سهم گوشی‌های هوشمند در بازار ژاپن به سرعت افزایش یابد. بر اساس نظرسنجی شرکت Docomo، در سال 2021 حدود 90 درصد کاربران تلفن همراه در ژاپن از گوشی‌های هوشمند استفاده می‌کردند و این رقم تا سال 2025 به 98 درصد خواهد رسید. همچنین فروش گوشی‌های ویژگی‌محور (feature phones) در نیمه اول سال مالی 2025 بیش از 25 درصد کاهش یافته و به کمتر از 400 هزار واحد رسیده است.

یکی از عوامل مهم در این تغییر، پایان خدمات اینترنت 3G توسط اپراتور NTT Docomo در مارس 2026 است که باعث شده بسیاری از مدل‌های قدیمی گوشی‌های گارا-کِی دیگر قابل استفاده نباشند. پیش از آن نیز اپراتورهای au و SoftBank خدمات 3G خود را به ترتیب در سال‌های 2022 و 2024 متوقف کرده بودند.

علاوه بر این، جمعیت رو به پیری ژاپن نیز بر این روند تأثیرگذار است. در سال 2024، حدود 29 درصد جمعیت ژاپن بالای 65 سال سن داشتند و این موضوع باعث شده است که دولت و شرکت‌ها تلاش کنند تا سواد دیجیتال سالمندان را افزایش دهند. به عنوان مثال، در سال 2021، شهر توکیو حدود 3000 گوشی هوشمند به سالمندان اهدا کرد تا آنها را با فناوری‌های جدید آشنا کنند.

اگرچه برخی از کاربران نسل جدید (Gen Z) به دلیل تمایل به کاهش حواس‌پرتی به سمت گوشی‌های ویژگی‌محور بازگشته‌اند، اما با پایان خدمات 3G، بسیاری ناچار به استفاده مجدد از گوشی‌های هوشمند خواهند بود تا بتوانند به اینترنت متصل بمانند. اپراتور Docomo نیز این تغییر را فرصتی برای آموزش و افزایش مهارت‌های کاربران در استفاده از گوشی‌های هوشمند می‌داند و کلاس‌های آموزشی در فروشگاه‌های خود برگزار می‌کند.

به این ترتیب، دوران گوشی‌های تاشوی سنتی در ژاپن به پایان رسیده است؛ نسلی که با این گوشی‌ها بزرگ شده بود و از طریق آنها با جهان ارتباط برقرار می‌کرد، اکنون باید با دنیای گوشی‌های هوشمند و فناوری‌های جدید سازگار شود.

مهین صالحی

مهین صالحی

نویسنده بیزنس سون