<pدر سال ۲۰۲۴، دانشمندان با استفاده از آرایه تلسکوپی زمینی میرکات، دورترین انفجار سریع رادیویی (FRB) ثبت‌شده تاکنون را شناسایی کردند. این انفجارها امواج رادیویی بسیار کوتاه اما بسیار پرانرژی هستند که تنها کسری از ثانیه طول می‌کشند و انرژی معادل سه روز تابش خورشید را آزاد می‌کنند. این پدیده‌ها برای نخستین بار در سال ۲۰۰۷ کشف شدند و هنوز ماهیت دقیق آن‌ها به طور کامل شناخته نشده است.

<pاکنون اخترشناسان با بهره‌گیری از تلسکوپ فضایی جیمز وب موفق شده‌اند منشأ این انفجار سریع رادیویی را دقیقاً مشخص کنند که می‌تواند به درک بهتر این پدیده کمک کند. ابزارهای فروسرخ نزدیک وب، کهکشان منطبق با موقعیت انفجار را شناسایی کردند. بر اساس اندازه‌گیری‌های کشش نور این کهکشان، مشخص شد انفجار تنها ۳ میلیارد سال پس از بیگ بنگ رخ داده است؛ زمانی که تشکیل ستارگان در جهان در اوج خود بود.

<pجالب اینکه کهکشانی که این انفجار را تولید کرده، هزار برابر کوچک‌تر از آن چیزی است که انتظار می‌رفت. انفجارهای سریع رادیویی قبلی در کهکشان‌های بزرگ و فعال در تشکیل ستاره رخ داده بودند که میلیاردها سال بعد از این انفجار بوده‌اند.

نظریه‌های تولید انفجارهای سریع رادیویی

<pدو فرضیه اصلی درباره منشأ این انفجارها وجود دارد. یکی از آن‌ها می‌گوید این امواج ناشی از برخورد دو ستاره نوترونی هستند؛ هسته‌های متراکم باقی‌مانده از ستارگان غول‌پیکر که میلیاردها سال طول می‌کشد تا به هم برسند. این فرضیه به انفجارهایی در کهکشان‌های قدیمی‌تر اشاره دارد.

<pفرضیه دیگر معتقد است که این انفجارها می‌توانند ناشی از انفجار ابرنواختری ستارگان بزرگ باشند که پس از آن ستاره‌های نوترونی خاصی به نام مگنتارها شکل می‌گیرند. مگنتارها نوعی ستاره نوترونی با میدان مغناطیسی بسیار قوی هستند.

<pمانیشا کالب، نویسنده اصلی این مطالعه از دانشگاه سیدنی استرالیا، می‌گوید: «مطالعات ما نشان می‌دهد که احتمال تولید این انفجار سریع رادیویی خاص توسط برخورد دو ستاره نوترونی بسیار کم است.» به عبارت دیگر، این یافته‌ها از نظریه‌ای حمایت می‌کند که منشأ این انفجارها را انفجارهای ابرنواختری و مگنتارها می‌داند.

مهین صالحی

مهین صالحی

نویسنده بیزنس سون