دمای پردازنده (CPU) یکی از مواردی است که معمولاً تا زمانی که مشکلی پیش نیاید، به آن توجه نمی‌کنیم. این قطعه کوچک مسئول اجرای تمام فعالیت‌های کامپیوتر شماست؛ از باز کردن چندین تب مرورگر گرفته تا ویرایش عکس و اجرای بازی‌های سنگین. اما اگر ناگهان کامپیوترتان کند شد یا صدای فن آن شبیه به موتور جت شد، احتمالاً پردازنده بیش از حد گرم شده است.
نگران نباشید! دمای پردازنده می‌تواند به دلایل مختلفی تغییر کند و چندین نرم‌افزار رایگان وجود دارد که می‌توانند وضعیت دمایی آن را به شما نشان دهند.
نرم‌افزارهای رایگان برای بررسی دمای CPU
یکی از بهترین ابزارها برای مشاهده دمای پردازنده، نرم‌افزار HWiNFO است که اطلاعات دقیق و لحظه‌ای از سخت‌افزار کامپیوتر یا لپ‌تاپ شما ارائه می‌دهد. پس از نصب، با رفتن به بخش Sensors می‌توانید دمای پردازنده را به درجه سلسیوس مشاهده کنید. نرم‌افزارهای رایگان دیگری مانند Core Temp و HWMonitor نیز همین اطلاعات را در اختیار شما قرار می‌دهند.
استفاده از این برنامه‌ها به شما کمک می‌کند تا در شرایط مختلف، مثلاً هنگام اجرای بازی یا نرم‌افزارهای سنگین، تغییرات دمای CPU را ببینید. معمولاً دمای متوسط 60 درجه سلسیوس یا کمتر برای استفاده روزمره مناسب است. اگر دما بین 70 تا 90 درجه باشد، باید علت افزایش دما را بررسی کنید و اگر به 90 درجه یا بالاتر رسید، احتمالاً پردازنده بیش از حد گرم شده و ممکن است عمر آن کاهش یابد.
اکثر پردازنده‌های مدرن در صورت رسیدن به دمای بالا، به صورت خودکار سرعت عملکرد خود را کاهش می‌دهند تا از آسیب دیدن جلوگیری کنند. اما اگر این کاهش سرعت هم کافی نباشد، ممکن است کامپیوتر شما دچار هنگ یا خاموشی ناگهانی شود.
اگر دمای پردازنده بالا بود، چه کنیم؟
اگر دمای CPU بیش از حد بالا بود، ابتدا بررسی کنید که برنامه‌ای در پس‌زمینه مصرف پردازنده را افزایش نداده باشد. با باز کردن Task Manager ویندوز می‌توانید برنامه‌های پرمصرف را ببندید. اگر مشکل حل نشد، ممکن است گرد و غبار داخل کیس باعث کاهش جریان هوا شده باشد. باز کردن کیس و استفاده از هوای فشرده برای تمیز کردن فن‌ها و قطعات می‌تواند کمک‌کننده باشد. همچنین فیلترهای گرد و غبار کیس را تمیز کنید.
یکی دیگر از دلایل افزایش دما، خشک شدن خمیر حرارتی (thermal paste) بین پردازنده و هیت‌سینک است. این خمیر نقش انتقال حرارت را دارد و با گذشت زمان ممکن است خشک شود. تعویض یا تجدید این خمیر می‌تواند به کاهش دما کمک کند، اما نیاز به باز کردن سیستم خنک‌کننده دارد و بهتر است با راهنمایی‌های معتبر انجام شود.
چرا بررسی دمای CPU اهمیت دارد؟
دمای پردازنده تنها یکی از شاخص‌های سلامت کلی کامپیوتر شماست. در شرایطی که قیمت کامپیوترها و قطعات آن به دلیل افزایش تقاضا و فناوری‌های جدید مانند هوش مصنوعی بالا رفته است، مراقبت و نگهداری صحیح از سیستم اهمیت بیشتری پیدا کرده است. قیمت پردازنده‌ها به طور مداوم در حال افزایش است و شرکت‌های بزرگی مانند AMD و Intel اخیراً قیمت‌های خود را افزایش داده‌اند و احتمال افزایش مجدد نیز وجود دارد.
بنابراین، بررسی‌های دوره‌ای و مراقبت از دمای پردازنده و سایر قطعات می‌تواند به طول عمر سیستم شما کمک کند و از هزینه‌های اضافی تعویض قطعات جلوگیری نماید.
مهین صالحی
نویسنده بیزنس سون
