چقدر VRAM برای کارت گرافیک مناسب است؟ راهنمای خرید برای آینده‌نگری

کمبود جهانی حافظه در سال‌های اخیر باعث افزایش چشمگیر قیمت کارت‌های گرافیک شده است. این مشکل که به دلیل تقاضای بالای زیرساخت‌های هوش مصنوعی به وجود آمده، تأثیر زیادی بر بازار کارت‌های گرافیک گذاشته و باعث شده کاربران برای ارتقاء سخت‌افزار خود هزینه‌های زیادی بپردازند.

کارت‌های گرافیکی نیز مانند رم و حافظه‌های SSD تحت تأثیر کمبود حافظه قرار گرفته‌اند، زیرا مراکز داده هوش مصنوعی بخش عمده‌ای از ظرفیت حافظه GDDR را مصرف می‌کنند. این موضوع باعث شده کارت‌هایی با ظرفیت حافظه بالاتر، افزایش قیمت بیشتری داشته باشند؛ به طوری که شرکت AMD به شرکای خود برای هر 8 گیگابایت VRAM اضافی، 10 دلار بیشتر هزینه تحمیل می‌کند.

با توجه به پیش‌بینی افزایش قیمت VRAM، توصیه می‌شود اگر قصد خرید کارت گرافیک جدید دارید، همین حالا اقدام کنید و کارت‌هایی با حداقل 16 گیگابایت VRAM انتخاب کنید تا برای حداقل پنج سال آینده نیازهای شما را پوشش دهد و دوره ارتقاء را طولانی‌تر کند.

تأثیر حافظه کارت گرافیک بر عملکرد

کارت‌های NVIDIA RTX 5060 Ti در دو نسخه 8 و 16 گیگابایتی عرضه می‌شوند که از نظر تراشه، تعداد هسته‌ها و سرعت کلاک یکسان هستند. بررسی‌های انجام شده روی 21 بازی مختلف نشان داده نسخه 8 گیگابایتی در تنظیمات 1080p با کیفیت متوسط به طور متوسط 2.3 درصد کندتر است و این اختلاف در تنظیمات فوق‌العاده به 12 درصد می‌رسد. همچنین نرخ فریم حداقلی در نسخه 8 گیگابایتی 16 درصد کمتر بوده و بازی‌هایی که از رهگیری پرتو (ray tracing) استفاده می‌کنند، افت عملکرد بیشتری دارند.

تحقیقات Hardware Unboxed نشان می‌دهد بازی The Last of Us Part II در تنظیمات بسیار بالا و رزولوشن 1080p، روی کارت 8 گیگابایتی با نرخ 67 فریم بر ثانیه اجرا می‌شود، در حالی که نسخه 16 گیگابایتی نرخ 109 فریم را ثبت کرده است. همچنین بازی Indiana Jones and the Great Circle در تنظیمات فوق‌العاده روی کارت 8 گیگابایتی کرش می‌کند.

زمانی که بازی به حافظه بیشتری نیاز داشته باشد و کارت گرافیک نتواند آن را تأمین کند، داده‌ها از طریق باس PCIe جابجا می‌شوند که باعث مشکلاتی مانند لگ، بافت‌های با کیفیت پایین یا حتی عدم اجرای بازی می‌شود.

انتخاب VRAM بر اساس رزولوشن بازی

رزولوشن بازی مهم‌ترین عامل در تعیین میزان VRAM مورد نیاز است:

• 8 گیگابایت VRAM برای بازی‌های 1080p با تنظیمات متوسط تا بالا مناسب است، به خصوص برای بازی‌های ورزشی الکترونیک و عناوین قدیمی‌تر.
• 12 گیگابایت VRAM برای بازی در رزولوشن 1440p کافی است و همچنین فضای بیشتری برای تنظیمات بالا در 1080p فراهم می‌کند.
• 16 گیگابایت حداقل میزان توصیه شده برای بازی‌های 4K است و بهترین گزینه برای آینده‌نگری به شمار می‌رود.

تست‌های انجام شده توسط PC Gamer نشان می‌دهد کارت‌های 8 گیگابایتی در 1080p نرخ فریم قابل قبولی ارائه می‌دهند، اما در تنظیمات بسیار بالا و با فعال بودن رهگیری پرتو، تفاوت عملکرد با نسخه‌های 16 گیگابایتی بیشتر نمایان می‌شود.

افزایش قیمت‌ها و توصیه‌های خرید

تولیدکنندگان کارت گرافیک و حافظه در پی بهره‌برداری از رونق هوش مصنوعی، قیمت‌ها را افزایش داده‌اند. به عنوان مثال، AMD قیمت کیت‌های GPU و حافظه را برای هر 8 گیگابایت VRAM حدود 10 دلار افزایش داده است و احتمال افزایش‌های بیشتر نیز وجود دارد.

شرکت‌های تولیدکننده حافظه مانند سامسونگ، SK hynix و Micron بیشتر تمرکز خود را روی فروش حافظه‌های با پهنای باند بالا به مراکز داده هوش مصنوعی گذاشته‌اند و انگیزه کمی برای عرضه حافظه‌های GDDR6 و GDDR7 به تولیدکنندگان کارت گرافیک دارند. این موضوع باعث شده کارت‌های اقتصادی با 16 گیگابایت VRAM کمتر و با قیمت بالاتری در بازار یافت شوند.

انویدیا نیز تولید نسخه‌های 16 گیگابایتی RTX 5060 Ti و RTX 5070 Ti را کاهش داده تا نسخه‌های 8 گیگابایتی را برای عرضه گسترده‌تر و قیمت مناسب‌تر در اولویت قرار دهد.

کارت‌های 8 گیگابایتی فعلی برای اجرای بیشتر بازی‌ها در 1080p مناسب هستند، اما با گذشت زمان و افزایش نیاز بازی‌ها به حافظه بیشتر، تنظیمات قابل استفاده با این کارت‌ها کاهش خواهد یافت. در مقابل، هزینه اضافی برای خرید کارت‌های 12 یا 16 گیگابایتی اکنون می‌تواند شما را حداقل تا پنج سال آینده از ارتقاء مجدد بی‌نیاز کند.

با توجه به روند افزایشی قیمت‌ها، اکنون زمان مناسبی برای خرید کارت گرافیک با VRAM بیشتر است.