سگ‌های رباتیک که پیش‌تر بیشتر در محیط‌های امنیتی و محافظت از اماکن حساس مانند کاخ سفید به کار گرفته می‌شدند، حالا وارد عرصه‌ای کاملاً متفاوت شده‌اند: مزارع و گلخانه‌ها. این ربات‌های چهارپا که حاصل پیشرفت‌های چشمگیر در حوزه رباتیک و هوش مصنوعی هستند، اکنون به کشاورزان کمک می‌کنند تا فراتر از نگهبانی، به نظارت و تحلیل دقیق محصولات کشاورزی بپردازند.
در صنعت کشاورزی آمریکا، این ربات‌ها برای محافظت از محصولات با ارزش بالا به کار گرفته شده‌اند. مجهز به حسگرهای حرارتی و دوربین‌های الکترواپتیکی، این سگ‌های رباتیک می‌توانند تهدیدات را شناسایی، وقایع را ثبت و به صورت لحظه‌ای به کارکنان هشدار دهند. اما کاربردهای آن‌ها تنها به امنیت محدود نمی‌شود.
سگ‌های رباتیک مجهز به مدل‌های بینایی هوش مصنوعی، جای خالی بزرگی را در داده‌های کشاورزی پر می‌کنند. پیش از این، کشاورزان برای اندازه‌گیری عملکرد محصولات، ردیابی روندهای کلی و شناسایی بیماری‌ها به ماهواره‌ها، پهپادها و بازدیدهای دستی متکی بودند که این روش‌ها محدودیت‌هایی داشتند، منابع زیادی مصرف می‌کردند و در مورد محصولات گلخانه‌ای، پهپادها کاربردی نبودند. همچنین ماشین‌آلات کشاورزی معمولی توانایی عبور از زمین‌های ناهموار بدون آسیب زدن به محصولات را ندارند.
سگ‌های رباتیک با گرفتن تصاویر با وضوح بالا از محصولات و پردازش آن‌ها توسط مدل‌های بینایی هوش مصنوعی، داده‌های کاربردی برای کشاورزان فراهم می‌کنند تا بهتر بتوانند وضعیت محصولات خود را درک کنند. برای مثال، شرکت فولکس‌واگن از ربات‌های شبیه به سگ برای مطالعه کشاورزی خورشیدی در مزرعه خورشیدی خود در لهستان استفاده کرده است.
یکی از پیشگامان این فناوری، شرکت سوئیسی Synergenta است که با همکاری دانشگاه ناتینگهام، ربات سگی ساخته که می‌تواند برخی از دشوارترین و زمان‌برترین مشکلات کشاورزی را حل کند. این ربات که ظاهری شبیه به نسخه کوچک‌شده‌ای از خودروهای خودران دارد، مجهز به دوربین‌های متعدد و اسکنرهای لیزری LIDAR است که مدل‌های سه‌بعدی از محیط اطراف می‌سازند و تصاویر با کیفیت بالا از محصولات ثبت می‌کنند. این ربات‌ها همچنین دارای واحد پردازش گرافیکی (GPU) هستند که امکان اجرای مدل‌های پیشرفته بینایی کامپیوتری را به صورت محلی فراهم می‌کند.
سگ‌های رباتیک می‌توانند علف‌های هرز را شناسایی، پژوهشگران را به سمت بیماری‌های احتمالی هدایت و در تشخیص آفات کمک کنند. این ربات‌ها به دلیل توانایی حرکت در شرایط مرطوب و گل‌آلود و قابلیت عبور از زمین‌های ناهموار بدون آسیب رساندن به محصولات، نسبت به سایر ربات‌ها برتری دارند. در گلخانه‌ها نیز این فناوری می‌تواند جهش قابل توجهی در بهره‌وری ایجاد کند، جایی که استفاده از پهپادها و سایر فناوری‌ها به دلیل محیط بسته و حساس غیرعملی است.
راب لیند، متخصص بینایی کامپیوتری و هوش مصنوعی در Synergenta، معتقد است که بزرگ‌ترین مزیت این ربات‌ها توانایی آن‌ها در بهره‌برداری از حجم عظیمی از اطلاعاتی است که محصولات کشاورزی تولید می‌کنند. او می‌گوید: «گیاهان به زبان نور با ما سخن می‌گویند و سگ‌های رباتیک بهترین موقعیت را دارند تا این پیام‌ها را ببینند و به ما امکان واکنش دهند.»
این ربات‌ها می‌توانند به ویژه برای کشاورزانی که دسترسی محدودی به نیروی انسانی دارند، بسیار مفید باشند. تشخیص بیماری‌ها و گونه‌های مهاجم معمولاً کار بسیار زمان‌بر و پرخطایی است. شرکت DEEP Robotics در آگوست 2026 اعلام کرد که سگ رباتیک آن‌ها می‌تواند بار کاری دستی کشاورزان انگور در منطقه تورپان چین را تا 70 درصد کاهش دهد.
علاوه بر این، توانایی ایجاد مدل‌های پیش‌بینی کاربردی می‌تواند برای تحقیقات کشاورزی و توسعه، به ویژه در مطالعه انواع جدید بذر و عملکرد محصولات، بسیار ارزشمند باشد. البته نگرانی‌های مربوط به اشتغال نیروی کار نیز مطرح است، زیرا این ربات‌ها می‌توانند به صورت شبانه‌روزی کار کنند و نیاز به نیروی انسانی برای بازدیدها را کاهش دهند. بنابراین باید تعادلی میان افزایش بهره‌وری و حفظ حقوق کارگران برقرار شود.
لیند معتقد است این ربات‌ها در کنار سایر فناوری‌ها مانند ماهواره‌ها، پهپادها و تلفن‌های هوشمند، بخشی از یک شبکه جامع برای نظارت بر سلامت محصولات کشاورزی خواهند بود. او می‌گوید: «یک جای خالی برای یک پلتفرم تصویربرداری اضافی در مزارع یا گلخانه‌ها وجود دارد و سگ‌های رباتیک می‌توانند این جای خالی را پر کنند.»
شرکت Synergenta تنها توسعه‌دهنده این فناوری نیست؛ دانشگاه‌های مختلفی مانند دانشگاه مینه‌سوتا، دانشگاه کارولینای شمالی و دانشگاه پردو نیز در حال ساخت نسخه‌های خود از این ربات‌ها هستند. در ایتالیا، سگ‌های رباتیک برای پاکسازی سواحل عمومی به کار گرفته شده‌اند و در چین نیز برای شناسایی جمعیت مورچه‌های مهاجم مجهز به هوش مصنوعی استفاده می‌شوند.
این پیشرفت‌ها ممکن است آغازگر دوره‌ای نوین در صنعتی‌سازی کشاورزی باشند. همان‌طور که لیند اشاره کرده، «به روزهای ابتدایی پهپادها فکر کنید و ببینید اکنون در چه جایگاهی هستند. ظرف پنج تا ده سال آینده، احتمالاً این ربات‌ها چهره‌ای کاملاً متفاوت خواهند داشت.»
مهین صالحی
نویسنده بیزنس سون
